Taaltips

Tijdens de taaltea met een groep coaches, ambassadeurs en betrokkenen hebben we ons laten inspireren door het doe-het-zelf vluchtelingenhandboek. Konden we zelf nog meer tips bedenken? Iets dat we zelf hadden ervaren of hadden gehoord van anderen.

De groep was minder groot dan we vooraf verwachtten, maar dat weerhield ons er niet van om met elkaar in gesprek te gaan en daarbij tot een interessante uitwisseling te komen. 

Hieronder de tips die in dat gesprek genoemd werden:

1.    Naar buiten gaan

Ga naar buiten en benoem en bespreek alles wat je ziet. De straat, het voetpad, het verkeer, de planten, het park, de winkels, de mensen, ga zo maar door.

2.    Doe iets

Ga iets doen waar je samen kunt werken en praten, bijvoorbeeld koken of muziek maken. Zoek iets waar je samen plezier aan kunt beleven.

3.    Blijf gericht op praten

Mondelinge uitwisseling is altijd en overal van belang. Vaardigheden vergroten om de (eerste) contacten optimaal te laten verlopen blijven centraal staan.

4.    Het moet klikken

Als het niet klikt tussen twee mensen, is het zaak om er op tijd een punt achter te zetten. Blijf niet eindeloos proberen, het is beter om dit te accepteren en in een andere setting een nieuwe start te maken.

5.    Houd rekening met privacy

Zoek een ruimte waar je rustig en open kunt praten. Let ook op zien en gezien worden en welke associaties buitenstaanders daarmee kunnen leggen. Voorkom dat er al te gemakkelijk van buitenaf een etiket taalproblemen te plakken is.

6.    Praat niet over "laaggeletterdheid"

Vermijd de term laaggeletterdheid, noem het liever “ABC voor Lezen & Schrijven”

7.    Blijf open het gesprek zoeken

Soms moet er vaker en op diverse manieren contact gezocht worden, voordat iemand onderkent en durft toegeven dat er taalproblemen zijn. Soms krijgt een aanhouder een bloemetje, juist omdat ze iemand toch bleef aanspreken!

8.    Lees “Papegaai vloog over de IJssel” van Kader Abolah

De hoofdpersoon vertelt over zijn zoektocht na aankomst in Nederland. Een bezigheid vinden die bij je past kan je verder helpen in je nieuwe woon- en leefomgeving.

Bildung

Vorige week was ik in Tierpark Nordhorn. Een mooi dierenpark, net over de grens. Logischerwijs ook sterk op Nederland gericht, al was het alleen maar om de toegangsprijs.
Even bij de ingang bij het folderrek snuffelen en wat meepakken. Het zit diep in mijn systeem om dat te doen en soms doe ik verder niets met de resultaten en belandt de meegebrachte oogst bij het oud papier. Nu wel, een dag erna heb ik even gekeken wat ik meegenomen had. Zit er nog iets uitnodigends tussen?
De brochure van de Volkshochschule Grafschaft Bentheim gaf stof tot verder nadenken en gesprek. Een compleet leer- en ontwikkelingsprogramma in de regio. Voor jong en oud. Voor elk wat wils. Voor vele terreinen van het leven. En dat in een compleet magazine op papier samengebracht.

Ik ken de equivalent van zo'n papieren overzicht in mijn regio niet. Ik denk dat zoiets aan onze kant van de grens over het algemeen wegbezuinigd is en dat we het hier beperken tot een goede website met cursusaanbod. Maar dan vaak toch wat meer gericht op specifieke doelgroepen die bediend worden door een instituut dat minder brede doelstellingen hanteert.
Het lijkt me de moeite waard om ook hier wat meer aan dit soort overzichten te blijven werken. Als lezer krijg je snel een overzicht van wat er te koop is en het is handig om op ideeën te komen. En als het niet hier is, dan mogelijk wel in de buurt.
Een ander aspect is de stimulans die uitgaat van verschillende disciplines die met elkaar in gesprek moeten blijven en elkaars taal moeten spreken om zo'n papieren productie te maken. En dat lijkt me een wezenlijk voordeel.
Mijn ervaring is dat het een hele uitdaging kan zijn om die gesprekken tussen heel verschillende disciplines met goed resultaat af te sluiten. Vorig jaar heb ik al eens geijverd voor de inzet van een portal als Lerendoeje.nu. Dat is niet hetzelfde als wat zo'n papieren productie biedt. Een digitale portal zou wel kunnen helpen om de huidige lappendeken aan ontwikkelingsmogelijkheden, cursussen, workshops en lezingen in een bepaalde regio beter in kaart te brengen. En uiteindelijk is zoiets vast een stuk goedkoper dan de productie van een papieren uitgave.
Maar als je geen papieren overzicht hebt en ook geen portal, dan mis je toch wel wat!

Bibliotheek & Migranten

Epale heeft een themanummer uitgegeven over de combinatie Migranten & Leren.

Het ziet er mooi uit, maar biedt inhoudelijk ook een handig en interessant overzicht van allerlei mogelijkheden. Prettig om overzicht te hebben, je kunt snel doorklikken naar het hele artikel en zo is dit digitale magazine een inspirerend geheel met diverse onderwerpen.

Mooi dat de Taalkit Dutch een prominente plek in het tijdschrift gevonden heeft (pagina 4/5)! Als je doorklikt zie je op de site van Epale een handzame uitleg van wat Taalkit Dutch inhoudt. Echter, het betreffende artikel dateert van een half jaar geleden. Je zult toch even verder moeten zoeken naar bijvoorbeeld de handleiding en het materiaal voor de deelnemers om echt goed inzicht te krijgen in de mogelijkheden van dit pakket. Een directe link naar betreffende pagina op de site van de KB is een wenselijke aanvulling op het artikel.

Onder de titel "De bibliotheek opent haar deuren voor vluchtelingen" staat een mooi artikel over Noorse bibliothecarissen die in Nederland op werkbezoek gingen. Ze werden geïnspireerd door de Nederlandse aanpak. Ze gaan met nieuwe inzichten aan de slag met vrijwilligers, met het taalcafé, de mensenbieb, de werkplaats en computercursussen. Leuk om te lezen hoe zij verder werken met een Nederlands tintje, wat zou het leuk zijn om met hun tastbare inspiratie en hier bijvoorbeeld ook een werkplaats als De Garage te kunnen ontwikkelen. Dan blijft er interactie!

Net in Nederland biedt een handige en overzichtelijke selectie van televisieprogramma's om wegwijs te worden in de Nederlandse samenleving.

Ik heb genoten van Het doe-het-zelf vluchtelingenhandboek. Deze tips en ideeën geven iedereen, vluchteling of niet, een uitstekend inzicht in uitdagingen waar mensen mee te maken kunnen krijgen en manieren om daar dan mee om te gaan. Inzicht, humor en levenswijsheid zorgen voor de juiste toon in deze opsomming. Niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Engels en Arabisch.

Kitchen on the run is vast de moeite waard. Het lijkt me leuk om rond de thema's koken, eten en culturen verder te werken richting een lokale variant. En dan niet alleen voor een bepaalde doelgroep, maar vooral ook door betrokkenen zelf zoveel mogelijk georganiseerd en uitgevoerd.

Leerzaam en inspirerend vond ik het artikel Hoe gemeenten baat kunnen hebben bij vluchtelingen. Kiezen voor kwaliteit en maatwerk. Interesse voor de problematiek en de achtergrond van degene die geholpen dient te worden. Niet werken vanuit een algemene regeltjescultuur en de angst vooral nergens het budget te overschrijden. Maar vanuit de visie dat je in mensen moet blijven investeren en dat investeren altijd eerst geld kost. Doe je dat laatste goed? Dan komt de opbrengst zeker!

Tenslotte een verwijzing naar een materialenoverzicht in het tijdschrift Les. Ik schreef daar al eerder over. Het is begrijpelijk, maar daarom niet minder jammer, dat zo'n overzicht toch wat verborgen blijft en alleen beschikbaar is voor de abonnees van dat tijdschrift. Wat zou het mooi zijn als alleen dat overzicht gewoon openbaar beschikbaar zou zijn.

Er staat nog meer in. En er komen vast nog meer nummers. Veel leesplezier!

Handige oplossingen, nieuwe uitdagingen

Dit is Ida, onze gids in Florence. Ze heeft ons mooie dingen in de stad laten zien. We hebben onder andere even voor de Bibliotheca Nazionale Centrale di Firenze gestaan en dat is toch even wat anders dan een Van Uxem-gebouw.

Gidsen is een vak. In een paar dagen tijd maakten we in diverse plaatsen kennis met vier personen, die het allemaal op een eigen manier aanpakten. Maar allemaal waren ze gids vanwege hun (historische) kennis van de stad en hun vermogen om daarover op een aansprekende manier te vertellen in het Nederlands. En ze moeten vlot en gemakkelijk met een gemêleerde groep om kunnen gaan en daarbij ook goed kunnen inspelen op de situatie (waarbij toeristische drukte een belangrijk element is).

Wij hadden geluk, Ida kon het en de andere gidsen waren ook geslaagd. De techniek hielp ons een handje: Ida had naast haar paraplu (om haar te kunnen volgen in de mensenmassa) een microfoon en zendertje, wij hadden allemaal een ontvanger met een oortje.

Werkelijk heel handig. De gids kon in een kerk gewoon door blijven praten en wij konden haar dan toch volgen. Je hoeft ook niet voortdurend heel dicht bij haar in de buurt te blijven om toch te kunnen volgen wat ze zegt.

 

Toch is het niet alleen een halleluja-verhaal. Doordat we zo een technische oplossing voor een probleem gevonden hebben, krijgen we ook wat (nieuwe) problemen erbij:

• Je kunt niet te ver afdwalen, want dan begint de ontvangst snel slechter te worden. En op sommige plekken had je sowieso last van storingen in de ontvangst (door apparatuur in de buurt...?)
• Als je niet zo'n systeem hebt, dan lijkt het voor veel mensen minder erg dat je iets niet opvangt wat de gids zegt. Maar nu je het kan horen, lijkt iedere deelnemer in principe ook niets meer te willen missen.
• Een andere vorm van ruis is dat de gids op een andere plek staat dan jij en iets vertelt over een detail dat je (nog) niet ziet. Zonder techniek wordt je gestimuleerd om de gids op te zoeken en op korte afstand mee te kijken, nu ga je daar gemakkelijker vragen over stellen of over klagen.
• En dan kan het ook nog zijn dat het batterijtje opraakt...

Ik heb van harte gebruik gemaakt van deze manier om meer te weten te komen over diverse steden in Italië. En het voegt zeker iets toe.
Maar ik moest ook terugdenken aan een verhaal dat ik ooit een keer hoorde van iemand van Kluwer over de overgang van papieren belastinggidsen naar cd-roms. Het bleek dat deze ontwikkeling deels negatief beoordeeld werd omdat de verwachtingen na deze technische omslag hoger en anders waren komen te liggen.
Dat gevoel had ik hier ook. Je krijgt een oortje en daardoor ga je anders met een gids en de situatie om dan vroeger. Herkenbaar?

Materialen Nederlands leren 2

De stichting 'Het begint met taal' biedt een uitvoerig overzicht van mogelijke materialen die gebruikt kunnen worden bij het leren van Nederlands en het verbeteren van spreek-, luister- en schrijfvaardigheid.
http://www.hetbegintmettaal.nl/materiaal/ 

Het Steunpunt Basisvaardigheden faciliteert een site met leermiddelen voor Taal en Rekenen (en Digitale vaardigheden). Op dit overzicht vind je deze inventarisatie: Aanbod overzicht taal en rekenen.

Het tijdschrift Les heeft recent een actueel overzicht bijeengebracht in een themanummer.

Tijdens een training Ondersteuning Basisvaardigheden van de Stichting 'Het begint met taal' werd een gezamenlijke inventarisatie gemaakt van aanbevolen materiaal:
1. Spreektaal, niveau A1, A2, spreken, luisteren, gesprekken (uitgever: Het begint met taal)
2. Succes, van beginnend t/m niveau 2F, alle taalvaardigheden, inclusief ondersteunende vaardigheden (Taalhulp) (uitgever: Stichting Lezen en Schrijven)
3. Beeldwoordenboek
4. Krant en klaar (digitale krant, verschijnt wekelijks)
5. 7/43, methode voor alfabetisering NT2, t/m niveau A1, gericht op technisch leren lezen en schrijven (uitgever: NBC)
6. Melkweg, divers leesmateriaal, niveau A1/Instroom (uitgever: Melkweg+) Zie ook de bespreking van dit materiaal door het tijdschrift Les
7. Delftse methode, niveau t/m A2, alle taalvaardigheden, geschikt voor hoger opgeleiden (uitgever: Boom)
8. Taal compleet, niveau beginnend tot A2 (Taalsterk van A2 – B2), alle taalvaardigheden (uitgever: KleurRijker)
9. Station Nederlands, niveau tot A1 plus, luisteren, gesprekken, grammatica en uitspraak. Is een oefenprogramma bij de radio- en televisielessen Leer Nederlands (uitgever: Edusom). Nu te vinden op oefenen.nl.
10. Beter Lezen, Coutinho, Instroom/A1, Lezen
11. Alfa schrift, uitgevrij Boom, richt op schriftbeheersing van analfabete anderstaligen
12. Boekje erbij lees- en werkboek voor analafabete anderstaligen, sluit aan bij 7/43, niveau gaat vooraf aan Beter lezen en Verder lezen (uitgever: Hollandse Kost)
13. Duolingo, een app.

Zie ook het eerdere artikel: Materialen Nederlands leren

Samenwerken is ieders belang

Er zijn veel mensen en organisaties die iets willen betekenen rond de komst van het AZC in Hardenberg. Ook de bibliotheek wil een plek zijn om naar toe te kunnen, te zijn en te verblijven en aan taal en je eigen ontwikkeling te werken.
https://drive.google.com/file/d/0B2MoG5eU9u3mdFVLOW5QMGV1T1U/view?usp=sharing

De vrijwilligersinformatiemarkt deze week in de Matrix in Hardenberg onderstreepte het belang van samenwerking. Gezamenlijk presenteerden een aantal betrokken organisaties hun plannen en informeerden ze potentiele vrijwilligers over mogelijkheden om in en rond het AZC werkzaamheden te verrichten.

Ook uit de opmerkingen van bezoekers bleek het belang dat er aan samenwerking gehecht wordt. Het gezamenlijk presenteren en verhelderen van wie wat doet werd en wordt hoog gewaardeerd.

Informatiemarkt-azc-hardenberg/

Ontmoeting en debat

't Denk-Gelag in Dalfsen biedt vier keer per jaar de mogelijkheid om met elkaar in gesprek te gaan rond een onderwerp. De inleiding kort houden en veel ruimte bieden voor gesprek en uitwisseling, dat zijn belangrijke spelregels.
Komende vrijdag is het weer zover.
Vanuit de bibliotheek zoeken we naar een manier om deze manier van 'ontmoeting en debat' te ondersteunen en te begeleiden. Dat hebben we twee keer gedaan door een dossier samen te stellen.
Op de avond zelf hadden we een leestafel geplaatst.

Dit keer is de gedachte dat we een flyer beschikbaar stellen. Daarin zeker een aantal (literatuur)tips. Maar misschien wel belangrijker is de verwijzing naar Nederland Leest 2016. Daarin gaat het over democratie. Een onderwerp dat nauw verwant is met het gespreksthema van het komende Denk-Gelag.

Wellicht ontstaan vanuit dit vertrekpunt mooie ideeën en initiatieven om Nederland Leest ook in Dalfsen concreet en aansprekend vorm te geven in november!

De tekst van de flyer:

Wel en wee in B & W

’t Denk-Gelag 20 mei 2016

’t Denk-Gelag: een plek voor inspiratie, gesprek en ontmoeting

Een paar tips van uw bibliotheek om rond het onderwerp van vanavond nog meer inspiratie op te doen:

Op verzoek van de persclub Nieuwspoort mocht Joris Luyendijk een maand lang als 'rapporteur' op het Binnenhof rondlopen om te kijken hoe de journalistiek aan het Haagse Binnenhof werkt. Het is een ontluisterend verslag geworden, waarin Luyendijk (zelf ook journalist maar zonder ervaring in 'Den Haag') beschrijft hoe journalisten, voorlichters, politici en lobbyisten om elkaar heen dansen. Het parlementair epicentrum bevindt zich op een vierkante kilometer en de navel daarvan is de sociëteit Nieuwspoort. Daar ontmoeten journalisten en politici elkaar en daar wordt de nooit omschreven maar wel effectieve 'Nieuwspoortcode' vormgegeven. Het lekken, het spinnen en het insteken van nieuws wordt veelal vanuit Nieuwspoort in gang gezet. De beroepsgroepen kennen elkaar goed en de codes worden in stand gehouden omdat er een natuurlijke verloop is van journalistiek naar politiek of van journalistiek naar voorlichting. Dit verslag heeft de charme van de verbaasde buitenstaander over zoveel verkokerde regels.

Wie nog niet voorbereid was op de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen, kan zich op de volgende verkiezingen voorbereiden door eerst dit boekje te lezen. Op een humoristische wijze worden tips gegeven over hoe je je kunt opwerken in de politiek, wat je wel, maar ook wat je niet moet doen. Zo worden er oefeningen gegeven over 'Eromheen praten', 'Lekken doet u zo!' en 'Effectief demoniseren'. Ondanks het feit dat het als humor gepresenteerd wordt, is veel wat er staat ook waar zoals een enkele politicus/bestuurder ook al heeft toegegeven. Ieder zal het gekonkel en de politieke machtsspelletjes herkennen die beschreven worden, zeker nu na de titanenstrijd tussen Wouter Bos en Jan Peter Balkenende. Wie de tips goed leest en in de praktijk uitvoert, is verzekerd van een glansrijke carrière, zeker nu er ook aangegeven wordt welke partij daar voor kan zorgen. De tabellen en schema's leveren regelmatig een glimlach. De auteurs zijn journalisten van de politieke website Stemhok.nl die in verkiezingstijd veelvuldig wordt bezocht.

Blad voor de Mond – persvrijheid wereldwijd Er gaat geen dag voorbij waarop het nieuws zelf niet in het nieuws is. Vrijheid van meningsuiting wordt beknot. Journalisten worden belemmerd in hun werk. Mediaorganisaties worden verboden. Het nieuws wordt gemanipuleerd. Maar het nieuws komt schoksgewijs, stukje bij beetje. Het complete plaatje ontbreekt. Dat beeld wordt geschetst in Blad voor de Mond, met journalistieke verhalen, analyses, achtergronden en opinie. In Blad voor de Mond noteren twintig veelal bekende schrijvers wat zij in de wereld zien gebeuren in landen en gebieden waar persvrijheid niet vanzelfsprekend is. Waar de burger niet goed meer weet waar hij aan toe is. Waar de machthebbers hun gang kunnen gaan omdat er geen controle is. Waar een maatschappij hapert in haar ontwikkeling.

Recent verschenen, ook interessant in relatie met het vorige Denk-Gelag over Journalistiek. Zie ook www.bladvoordemond.nu

Natuurlijk is er nog veel meer over Politiek en aanverwante onderwerpen geschreven en verschenen. Via de catalogus op www.bibliotheekdalfsen.nl of van de Koninklijke Bibliotheek zijn vele publicaties te vinden en in te zien.

Misschien wel wat gedateerd, maar in menig opzicht vast ook actueel. De gemeentepolitiek in Juinen in diverse filmpjes:

Nederland Leest

‘Twee hoera’s voor de democratie. Geen drie. Twee is wel genoeg.’ schreef de Engelse auteur E.M. Forster 60 jaar geleden. En hoe staat het er nu voor? Nederland Leest zet na tien succesvolle edities niet meer jaarlijks één boek centraal, maar een thema. In 2016 is dat: democratie. De campagne wil Nederland niet alleen aan het lezen zetten, maar ook aan het debatteren. Daarmee sluit Nederland Leest aan bij de functie van de openbare bibliotheek als centrum voor ontmoeting en debat. Drie boeken zijn hierbij gekozen, die de hele maand november door de bibliotheken worden uitgedeeld aan leden en niet-leden. Maar eerst wordt hun mening over een aantal stellingen over democratie gevraagd. De boeken waaruit gekozen kan worden zijn:

·         Heer van de vliegen van William Golding

·         Liefde en schaduw van Isabelle Allende en

·         Morten van Anna Levander

Nederland Leest 2016 vindt plaats van 1 t/m 30 november.

Hebt u tips of ideeën over de manier waarop we het debat in Dalfsen tijdens Nederland Leest kunnen organiseren? Uw reactie is van harte welkom op http://www.bibliotheekdalfsen.nl/snel-contact of via 0529 - 432 413 (vraag naar Jan te Bokkel)