Taalwebinars

Een mooie vorm van ondersteuning van vrijwilligers. Om kennis op te doen of op te frissen. Maar ook om inspiratie op te doen, zodat je met nieuwe inzichten weer naar je eigen werk en het beoogde resultaat kunt kijken. Op een vooraf vastgesteld moment, maar wel vanaf elke plek - waar je dan ook maar bent - te volgen!

Het Begint met Taal biedt gratis webinars (online seminars) aan voor vrijwilligers en coördinatoren van aangesloten organisaties. Tijdens de interactieve webinars krijg je tips en tricks en kun je vragen stellen. Bekijk ter voorbereiding eerst de e-learning filmpjes voor beginnende taalcoaches. Dit zijn online filmpjes met instructies over hoe je taalcoaching aan kunt pakken. Via onderstaande links kun je je aanmelden voor de webinars.

Webinar Spreektaal

SpreekTaal is een methode voor vrijwilligers die anderstaligen ondersteunen bij het beter Nederlands leren spreken. Wil je weten wat SpreekTaal is, wat belangrijke uitgangspunten zijn en hoe je het best met SpreekTaal werkt? Dan is het een goed idee om mee te doen met de webinar over SpreekTaal! In de webinar besteden we ook aandacht aan hoe je SpreekTaalmateriaal met analfabeten kunt gebruiken en hoe je het kunt inzetten als jouw deelnemer nog helemaal geen Nederlands verstaat of spreekt.

• Dinsdag 25 oktober 2016 van 19:30 tot 20:30 uur
• Woensdag 30 november 2016 van 10:00 tot 11:00 uur

Webinar Iedereen actief! Over actieve werkvormen voor taalcoaching

Als vrijwilliger heb je verschillende manieren om je deelnemer te begeleiden. Je kunt met hem praten over het dagelijks leven of bijvoorbeeld SpreekTaal gebruiken. Maar daarnaast wil je soms ook wat anders met de cursisten die je begeleidt. Wat doe je bijvoorbeeld om de woordenschat van een bepaald thema nog een keer te herhalen? Wat kun je doen om luisteren en spreken op een andere manier aan te pakken? In deze webinar maak je kennis met en ervaar je verschillende werkvormen, onder andere uit het boek Actief met taal. Je krijgt uitleg waarom deze werkvormen goed werken en op welk moment je ze kunt gebruiken. Zo kun je met nieuwe inspiratie weer aan de slag!

• Maandag 7 november 2016 van 19:30 tot 20:45 uur
• Donderdag 15 december 2016 van 10:00 tot 11:15 uur

Webinar Uitspraak NT2

De uitspraak van het Nederlands is vaak een struikelblok voor anderstaligen. Wil je weten wat verstaanbaar spreken precies inhoudt, wat de Nederlandse uitspraak zo moeilijk maakt voor een anderstalige en hoe je je anderstalige kunt helpen bij het uitspreken van lastige klanken? Dan is het een goed idee om mee te doen met de webinar over Uitspraak NT2! Deze webinar is alleen te volgen door wie zich heeft ingeschreven. In de webinar besteden we ook aandacht aan het geven van feedback op de uitspraak en de invloed van verschillende talen op de uitspraak van het Nederlands.

• Dinsdag 13 december 2016 van 19:30 tot 20:30 uur

Let op: Na het aanmelden ontvang je een bevestigingsmail in het Engels. Voor de webinars gebruiken wij een Engels programma. De standaardteksten kunnen we helaas niet wijzigingen. 

Lokale informatievoorziening

Vorige week kwam op een conferentie in het gemeentehuis in Hardenberg een breed en diep gevoelde behoefte naar voren om meer van elkaar te weten. De term Sociale kaart viel in verschillende rapportages van de gespreksgroepen en er werden ook diverse initiatieven genoemd om zo'n sociale kaart te maken. Er zijn op dit gebied mensen actief in Gramsbergen en het Alfa-college is ook bezig met een regio-breed project.
Weten wat er gebeurt en wat er aan activiteiten is en op grond daarvan goed kunnen doorverwijzen of contact opnemen. Dat wil iedereen graag.
We hebben als bibliotheek een Sociale kaart. Deze is al jaren geleden ontstaan in overleg met de gemeente met als doel om alle mogelijkheden rond de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) in kaart te brengen. Er is in de loop der jaren gesleuteld aan definities: wat willen we precies in kaart brengen. En dat dan in samenhang met de vraag: hoe doen we dat technisch.
Met de introductie van de Samen Doen-teams is deze samenwerking beëindigd. Vanuit de bibliotheek hebben we toen besloten om de database met actuele gegevens beschikbaar te blijven houden voor Hardenberg, maar dat wel op de eenvoudigst denkbare manier (adresgegevens) om het beheersbaar en betaalbaar te houden.
De behoefte is er aan informatie. Weten wat er speelt in de omgeving. Welke activiteiten er zijn, wanneer en waar en naar wie je kunt doorverwijzen.
Maar het blijkt heel lastig te zijn om met elkaar te formuleren wat we dan precies willen en hoe we dat moeten doen, laat staan dat je daar de handen voor op elkaar krijgt en er financiering voor vindt. En eerder gaat iedereen in die situatie liever zelf initiatieven ontplooien - dan gebeurt er tenminste iets concreets en daar heb je wat aan - dan dat je in eindeloze overlegsituaties terechtkomt die uiteindelijk toch niets opleveren.
Al die tijd - bijna twee jaar - dat we de genoemde Sociale kaart van de bibliotheek in de lucht houden, komt niemand spontaan bij ons langs om eens te kijken of daar nog wat verder aan gesleuteld kan worden om meer en/of beter in behoeftes te voorzien.

Datzelfde diep-gevoelde gemis kwam deze week in Dedemsvaart naar voren. In de Baron waren meer dan dertig mensen bijeen om met elkaar te overleggen over meer reuring, meer activiteiten, meer samenwerking, meer profijt voor de inwoners van Dedemsvaart. Op een gegeven moment werd daar de behoefte aan een smoelenboek, weten van elkaars activiteiten en programma's, de behoefte aan afstemming en een jaarplan voorbij.
Tot een bestuurslid van Plaatselijk Belang opmerkte: we hebben al heel lang in potentie een instrument dat echter te weinig gebruikt wordt. We hebben daar veel in geïnvesteerd, maar we halen er met elkaar lang niet uit wat er in zit: www.indedemsvaart.nl

In Dalfsen is er Dalfsennet. Dat vervult de functie van het traditionele kerkblad: als het daarin gestaan heeft, is het waar. De gebruikscijfers zijn indrukwekkend en het is een veelgebruikt medium om elkaar te informeren. Maar ook daar is er nog meer behoefte om verder in de haarvaten van de samenleving informatie op te halen en te verspreiden, ook daar is het gevoel nog steeds aanwezig dat we niet genoeg van elkaar weten om elkaar echt goed te kunnen informeren en/of informatie op te halen.

Er liggen nog veel lokale kansen om via samenwerking en slimme projecten de gemeenschap te versterken.

Taaltips

Tijdens de taaltea met een groep coaches, ambassadeurs en betrokkenen hebben we ons laten inspireren door het doe-het-zelf vluchtelingenhandboek. Konden we zelf nog meer tips bedenken? Iets dat we zelf hadden ervaren of hadden gehoord van anderen.

De groep was minder groot dan we vooraf verwachtten, maar dat weerhield ons er niet van om met elkaar in gesprek te gaan en daarbij tot een interessante uitwisseling te komen. 

Hieronder de tips die in dat gesprek genoemd werden:

1.    Naar buiten gaan

Ga naar buiten en benoem en bespreek alles wat je ziet. De straat, het voetpad, het verkeer, de planten, het park, de winkels, de mensen, ga zo maar door.

2.    Doe iets

Ga iets doen waar je samen kunt werken en praten, bijvoorbeeld koken of muziek maken. Zoek iets waar je samen plezier aan kunt beleven.

3.    Blijf gericht op praten

Mondelinge uitwisseling is altijd en overal van belang. Vaardigheden vergroten om de (eerste) contacten optimaal te laten verlopen blijven centraal staan.

4.    Het moet klikken

Als het niet klikt tussen twee mensen, is het zaak om er op tijd een punt achter te zetten. Blijf niet eindeloos proberen, het is beter om dit te accepteren en in een andere setting een nieuwe start te maken.

5.    Houd rekening met privacy

Zoek een ruimte waar je rustig en open kunt praten. Let ook op zien en gezien worden en welke associaties buitenstaanders daarmee kunnen leggen. Voorkom dat er al te gemakkelijk van buitenaf een etiket taalproblemen te plakken is.

6.    Praat niet over "laaggeletterdheid"

Vermijd de term laaggeletterdheid, noem het liever “ABC voor Lezen & Schrijven”

7.    Blijf open het gesprek zoeken

Soms moet er vaker en op diverse manieren contact gezocht worden, voordat iemand onderkent en durft toegeven dat er taalproblemen zijn. Soms krijgt een aanhouder een bloemetje, juist omdat ze iemand toch bleef aanspreken!

8.    Lees “Papegaai vloog over de IJssel” van Kader Abolah

De hoofdpersoon vertelt over zijn zoektocht na aankomst in Nederland. Een bezigheid vinden die bij je past kan je verder helpen in je nieuwe woon- en leefomgeving.

Bildung

Vorige week was ik in Tierpark Nordhorn. Een mooi dierenpark, net over de grens. Logischerwijs ook sterk op Nederland gericht, al was het alleen maar om de toegangsprijs.
Even bij de ingang bij het folderrek snuffelen en wat meepakken. Het zit diep in mijn systeem om dat te doen en soms doe ik verder niets met de resultaten en belandt de meegebrachte oogst bij het oud papier. Nu wel, een dag erna heb ik even gekeken wat ik meegenomen had. Zit er nog iets uitnodigends tussen?
De brochure van de Volkshochschule Grafschaft Bentheim gaf stof tot verder nadenken en gesprek. Een compleet leer- en ontwikkelingsprogramma in de regio. Voor jong en oud. Voor elk wat wils. Voor vele terreinen van het leven. En dat in een compleet magazine op papier samengebracht.

Ik ken de equivalent van zo'n papieren overzicht in mijn regio niet. Ik denk dat zoiets aan onze kant van de grens over het algemeen wegbezuinigd is en dat we het hier beperken tot een goede website met cursusaanbod. Maar dan vaak toch wat meer gericht op specifieke doelgroepen die bediend worden door een instituut dat minder brede doelstellingen hanteert.
Het lijkt me de moeite waard om ook hier wat meer aan dit soort overzichten te blijven werken. Als lezer krijg je snel een overzicht van wat er te koop is en het is handig om op ideeën te komen. En als het niet hier is, dan mogelijk wel in de buurt.
Een ander aspect is de stimulans die uitgaat van verschillende disciplines die met elkaar in gesprek moeten blijven en elkaars taal moeten spreken om zo'n papieren productie te maken. En dat lijkt me een wezenlijk voordeel.
Mijn ervaring is dat het een hele uitdaging kan zijn om die gesprekken tussen heel verschillende disciplines met goed resultaat af te sluiten. Vorig jaar heb ik al eens geijverd voor de inzet van een portal als Lerendoeje.nu. Dat is niet hetzelfde als wat zo'n papieren productie biedt. Een digitale portal zou wel kunnen helpen om de huidige lappendeken aan ontwikkelingsmogelijkheden, cursussen, workshops en lezingen in een bepaalde regio beter in kaart te brengen. En uiteindelijk is zoiets vast een stuk goedkoper dan de productie van een papieren uitgave.
Maar als je geen papieren overzicht hebt en ook geen portal, dan mis je toch wel wat!

Bibliotheek & Migranten

Epale heeft een themanummer uitgegeven over de combinatie Migranten & Leren.

Het ziet er mooi uit, maar biedt inhoudelijk ook een handig en interessant overzicht van allerlei mogelijkheden. Prettig om overzicht te hebben, je kunt snel doorklikken naar het hele artikel en zo is dit digitale magazine een inspirerend geheel met diverse onderwerpen.

Mooi dat de Taalkit Dutch een prominente plek in het tijdschrift gevonden heeft (pagina 4/5)! Als je doorklikt zie je op de site van Epale een handzame uitleg van wat Taalkit Dutch inhoudt. Echter, het betreffende artikel dateert van een half jaar geleden. Je zult toch even verder moeten zoeken naar bijvoorbeeld de handleiding en het materiaal voor de deelnemers om echt goed inzicht te krijgen in de mogelijkheden van dit pakket. Een directe link naar betreffende pagina op de site van de KB is een wenselijke aanvulling op het artikel.

Onder de titel "De bibliotheek opent haar deuren voor vluchtelingen" staat een mooi artikel over Noorse bibliothecarissen die in Nederland op werkbezoek gingen. Ze werden geïnspireerd door de Nederlandse aanpak. Ze gaan met nieuwe inzichten aan de slag met vrijwilligers, met het taalcafé, de mensenbieb, de werkplaats en computercursussen. Leuk om te lezen hoe zij verder werken met een Nederlands tintje, wat zou het leuk zijn om met hun tastbare inspiratie en hier bijvoorbeeld ook een werkplaats als De Garage te kunnen ontwikkelen. Dan blijft er interactie!

Net in Nederland biedt een handige en overzichtelijke selectie van televisieprogramma's om wegwijs te worden in de Nederlandse samenleving.

Ik heb genoten van Het doe-het-zelf vluchtelingenhandboek. Deze tips en ideeën geven iedereen, vluchteling of niet, een uitstekend inzicht in uitdagingen waar mensen mee te maken kunnen krijgen en manieren om daar dan mee om te gaan. Inzicht, humor en levenswijsheid zorgen voor de juiste toon in deze opsomming. Niet alleen in het Nederlands, maar ook in het Engels en Arabisch.

Kitchen on the run is vast de moeite waard. Het lijkt me leuk om rond de thema's koken, eten en culturen verder te werken richting een lokale variant. En dan niet alleen voor een bepaalde doelgroep, maar vooral ook door betrokkenen zelf zoveel mogelijk georganiseerd en uitgevoerd.

Leerzaam en inspirerend vond ik het artikel Hoe gemeenten baat kunnen hebben bij vluchtelingen. Kiezen voor kwaliteit en maatwerk. Interesse voor de problematiek en de achtergrond van degene die geholpen dient te worden. Niet werken vanuit een algemene regeltjescultuur en de angst vooral nergens het budget te overschrijden. Maar vanuit de visie dat je in mensen moet blijven investeren en dat investeren altijd eerst geld kost. Doe je dat laatste goed? Dan komt de opbrengst zeker!

Tenslotte een verwijzing naar een materialenoverzicht in het tijdschrift Les. Ik schreef daar al eerder over. Het is begrijpelijk, maar daarom niet minder jammer, dat zo'n overzicht toch wat verborgen blijft en alleen beschikbaar is voor de abonnees van dat tijdschrift. Wat zou het mooi zijn als alleen dat overzicht gewoon openbaar beschikbaar zou zijn.

Er staat nog meer in. En er komen vast nog meer nummers. Veel leesplezier!

Handige oplossingen, nieuwe uitdagingen

Dit is Ida, onze gids in Florence. Ze heeft ons mooie dingen in de stad laten zien. We hebben onder andere even voor de Bibliotheca Nazionale Centrale di Firenze gestaan en dat is toch even wat anders dan een Van Uxem-gebouw.

Gidsen is een vak. In een paar dagen tijd maakten we in diverse plaatsen kennis met vier personen, die het allemaal op een eigen manier aanpakten. Maar allemaal waren ze gids vanwege hun (historische) kennis van de stad en hun vermogen om daarover op een aansprekende manier te vertellen in het Nederlands. En ze moeten vlot en gemakkelijk met een gemêleerde groep om kunnen gaan en daarbij ook goed kunnen inspelen op de situatie (waarbij toeristische drukte een belangrijk element is).

Wij hadden geluk, Ida kon het en de andere gidsen waren ook geslaagd. De techniek hielp ons een handje: Ida had naast haar paraplu (om haar te kunnen volgen in de mensenmassa) een microfoon en zendertje, wij hadden allemaal een ontvanger met een oortje.

Werkelijk heel handig. De gids kon in een kerk gewoon door blijven praten en wij konden haar dan toch volgen. Je hoeft ook niet voortdurend heel dicht bij haar in de buurt te blijven om toch te kunnen volgen wat ze zegt.

 

Toch is het niet alleen een halleluja-verhaal. Doordat we zo een technische oplossing voor een probleem gevonden hebben, krijgen we ook wat (nieuwe) problemen erbij:

• Je kunt niet te ver afdwalen, want dan begint de ontvangst snel slechter te worden. En op sommige plekken had je sowieso last van storingen in de ontvangst (door apparatuur in de buurt...?)
• Als je niet zo'n systeem hebt, dan lijkt het voor veel mensen minder erg dat je iets niet opvangt wat de gids zegt. Maar nu je het kan horen, lijkt iedere deelnemer in principe ook niets meer te willen missen.
• Een andere vorm van ruis is dat de gids op een andere plek staat dan jij en iets vertelt over een detail dat je (nog) niet ziet. Zonder techniek wordt je gestimuleerd om de gids op te zoeken en op korte afstand mee te kijken, nu ga je daar gemakkelijker vragen over stellen of over klagen.
• En dan kan het ook nog zijn dat het batterijtje opraakt...

Ik heb van harte gebruik gemaakt van deze manier om meer te weten te komen over diverse steden in Italië. En het voegt zeker iets toe.
Maar ik moest ook terugdenken aan een verhaal dat ik ooit een keer hoorde van iemand van Kluwer over de overgang van papieren belastinggidsen naar cd-roms. Het bleek dat deze ontwikkeling deels negatief beoordeeld werd omdat de verwachtingen na deze technische omslag hoger en anders waren komen te liggen.
Dat gevoel had ik hier ook. Je krijgt een oortje en daardoor ga je anders met een gids en de situatie om dan vroeger. Herkenbaar?

Materialen Nederlands leren 2

De stichting 'Het begint met taal' biedt een uitvoerig overzicht van mogelijke materialen die gebruikt kunnen worden bij het leren van Nederlands en het verbeteren van spreek-, luister- en schrijfvaardigheid.
http://www.hetbegintmettaal.nl/materiaal/ 

Het Steunpunt Basisvaardigheden faciliteert een site met leermiddelen voor Taal en Rekenen (en Digitale vaardigheden). Op dit overzicht vind je deze inventarisatie: Aanbod overzicht taal en rekenen.

Het tijdschrift Les heeft recent een actueel overzicht bijeengebracht in een themanummer.

Tijdens een training Ondersteuning Basisvaardigheden van de Stichting 'Het begint met taal' werd een gezamenlijke inventarisatie gemaakt van aanbevolen materiaal:
1. Spreektaal, niveau A1, A2, spreken, luisteren, gesprekken (uitgever: Het begint met taal)
2. Succes, van beginnend t/m niveau 2F, alle taalvaardigheden, inclusief ondersteunende vaardigheden (Taalhulp) (uitgever: Stichting Lezen en Schrijven)
3. Beeldwoordenboek
4. Krant en klaar (digitale krant, verschijnt wekelijks)
5. 7/43, methode voor alfabetisering NT2, t/m niveau A1, gericht op technisch leren lezen en schrijven (uitgever: NBC)
6. Melkweg, divers leesmateriaal, niveau A1/Instroom (uitgever: Melkweg+) Zie ook de bespreking van dit materiaal door het tijdschrift Les
7. Delftse methode, niveau t/m A2, alle taalvaardigheden, geschikt voor hoger opgeleiden (uitgever: Boom)
8. Taal compleet, niveau beginnend tot A2 (Taalsterk van A2 – B2), alle taalvaardigheden (uitgever: KleurRijker)
9. Station Nederlands, niveau tot A1 plus, luisteren, gesprekken, grammatica en uitspraak. Is een oefenprogramma bij de radio- en televisielessen Leer Nederlands (uitgever: Edusom). Nu te vinden op oefenen.nl.
10. Beter Lezen, Coutinho, Instroom/A1, Lezen
11. Alfa schrift, uitgevrij Boom, richt op schriftbeheersing van analfabete anderstaligen
12. Boekje erbij lees- en werkboek voor analafabete anderstaligen, sluit aan bij 7/43, niveau gaat vooraf aan Beter lezen en Verder lezen (uitgever: Hollandse Kost)
13. Duolingo, een app.

Zie ook het eerdere artikel: Materialen Nederlands leren