Evaluatie 23 dingen

Op http://www.23dingen.nl/ maak je in 23 oefeningen kennis met Web 2.0, wat je er persoonlijk mee kan doen en hoe je het kan toepassen in de bibliotheek waar je werkt.



In Overijssel zijn vorig jaar meer dan 400 deelnemers gestart met deze cursus. Ook in het Overijsselse Vechtdal waren er veel collega's die mee wilden doen. Om precies te zijn: in Hardenberg hadden we 19 starters, in Dalfsen-Nieuwleusen en Staphorst zijn we met 17 mensen begonnen. Enkelen zijn in de loop van de tijd gestopt om 'externe redenen' (bijvoorbeeld ziekte).



Het was niet verplicht om mee te doen. Dat heeft als voordeel dat je met gemotiveerde mensen werkt. En die motivatie is wel belangrijk en nodig om zo'n cursus vol te houden. Omdat in onze situatie de mensen op verschillende locaties en op verschillende tijden (parttime) werken, is de kans op onderlinge contacten en stimulering van elkaar een stuk kleiner dan in bijvoorbeeld situaties waar je elkaar dagelijks ontmoet op een kantoor. En als je elkaar niet goed kent, waarom zou je dan op elkaars stukken reageren op een weblog? De drempel is dan soms net iets te hoog.

Er waren collega-bibliotheken die wel iedereen verplichtten om mee te doen. OK, dat kan, maar het blijft dan een aandachtspunt dat er toch mensen zijn die om specifieke redenen dit niet kunnen of willen doen en het bepalen van de grens wie wel en niet meedoet vergt dan meer aandacht. Ook is dan een aandachtspunt dat je op moet letten dat de mensen die wel verplicht worden en niet erg gemotiveerd zijn, wel op de juiste manier aandacht moet geven en er bij moet betrekken, anders dan stralen ze mogelijk hun desinteresse te veel uit naar anderen.



Maar goed, dat speelde dus bij ons minder. Dat neemt niet weg dat de meeste cursisten in het begin best moeite hebben met het inspelen op de gang van zaken in de cursus. Na een eerste introductie alles verder zelf uitzoeken, is voor veel mensen een hobbel en sommigen komen daar niet overheen. Wat je ook aanbiedt: stuur een mail, schrijf je problemen op je weblog, vraag het aan je collega of aan je begeleider, sommigen ervaren het zelfstandig aan een opdracht werken toch als te individualistisch en de voorgestelde manieren om hulp te vragen worden niet (optimaal) benut. En dan speelt er soms ook nog wel eens het probleem van een oude pc met krakkemikkige software de deelnemers parten.



Het is en blijft een soort van schriftelijke cursus, waar je discipline en doorzettingsvermogen voor op moet brengen. Het blijkt daarbij echt het beste om te proberen je aan ongeveer twee dingen per week te houden, dan kun je in het tijdsbestek van een drietal maanden de hele cursus doorlopen. Dan blijft het leuk, dan zakt het niet allemaal weg en dan komt er op een gegeven moment de schwung wel in. De deelnemers die voorbij ding 8 en 9 komen, hebben over het algemeen de smaak wel te pakken en komen er wel.

Maar het valt de meesten niet direct licht om aan het begin de manier te vinden die bij henzelf en deze cursus past. Het is soms wat passen en meten, wat moet je precies doen en wat niet, hoeveel tijd moet ik hieraan besteden, moet ik dat allemaal bestuderen? De tip: stel jezelf een duidelijk leerdoel en begrens de tijd die je aan een ding besteedt, is niet altijd gemakkelijk uitvoerbaar. Als je nog niet goed weet waarover het gaat, is het zo lastig om een goed leerdoel te stellen.

Ook kan de een gemakkelijker schrijven dan de ander. Sommigen hebben daar ronduit moeite mee: iets bestuderen is nog tot daar aan toe, maar daar open en bloot over schrijven is een brug te ver.



Toch vind ik dat een van de mooiste resultaten van de cursus. Je zo vrij voelen dat je wat durft en kunt te schrijven op een weblog. En dan het oppimpen van je blog, ook leuk - overigens voor sommigen dan weer zo leuk, dat ze vergaten dat er ook gewoon dingen ontdekt moesten worden.



Maar goed, er zijn leuke dingen met weblogs gedaan.

Ik noem er een paar:

Bibliotheek Hardenberg: Bibliotheekblog van bibliotheek Hardenberg (als 'verlengde' van de website)
Bieblog Hengelo: Lezen, luisteren en kijken in Hengelo!
Bieblog Wierdens Neutje: Bibliotheekblog van bibliotheek Wierden-Enter
Transisalania : Een blog over de geschiedenis van Overijssel met interessante nieuwtjes

Van de starters is nu meer dan de helft klaar en er zijn nog een paar mensen bezig om hun cursus af te ronden. Zo hebben we een groep mensen die hun digitale kennis hebben uitgebreid en een beter beeld hebben van wat er allemaal gebeurt op internet. Vanuit die basis verder werken aan en denken over bibliotheekdienstenontwikkeling is daarmee verder in gang gezet en hopelijk gebeurt op dat gebied de komende tijd nog van alles.

Bij de evaluatie spraken we onder andere over het Bibliothecaris 2.0 manifest:

1. Ik zorg ervoor dat ik op de hoogte blijf van de informatiecultuur van onze gebruikers en probeer die kennis te ‘vertalen’ naar bibliotheekdiensten.
2. Ik verdedig mijn bibliotheek niet koste wat het kost, maar kijk objectief naar wat we kunnen verbeteren.
3. Ik werk actief mee aan de vooruitgang van mijn bibliotheek.
4. Ik erken dat bibliotheken maar langzaam veranderen, maar probeer met mijn collega’s wel zo snel mogelijk op veranderingen in te springen.
5. Ik durf nieuwe (vormen van) diensten voor te stellen, ook al zal dat bij sommige collega’s op weerstand stuiten.
6. Ik geniet van de opwinding en het plezier van positieve veranderingen en straal dat uit naar collega’s en gebruikers.
7. Ik gooi oude werkwijzen overboord als er betere zijn, ook al leken die oude werkwijzen ooit fantastisch.
8. Ik experimenteer met veranderingen en accepteer daarbij dat ik fouten maak.
9. Ik wacht niet tot iets perfect is voor ik het presenteer; later verbeter ik het wel op basis van gebruikersreacties.
10. Ik ben niet bang voor Google of verwante diensten.
11. Ik profiteer ervan voor onze gebruikers en bied tegelijkertijd hoogwaardige bibliotheekdiensten aan die gebruikers nodig hebben.
12. Ik eis niet dat gebruikers zaken door de ogen van een bibliothecaris zien, maar ontwerp diensten die voldoen aan de voorkeuren en verwachtingen van de gebruikers.
13. Ik breng de bibliotheek naar de gebruikers toe, zowel online als fysiek.
14. Ik creëer open websites waar gebruikers zelf content kunnen toevoegen; dat is leerzaam voor henzelf en nuttig voor medegebruikers.
15. Ik propageer een open catalogus zoals gebruikers die in een online informatieomgeving verwachten: gepersonaliseerd en interactief. Ik stimuleer mijn bibliotheek om te bloggen.
16. Ik laat door mijn daden zien dat de bibliothecaris een essentiële rol vervult in de steeds veranderende informatiewereld.

Dat doen we toch al, zei iemand. We? Elke zin begint met Ik. Niet het collectief, maar het individu is het vertrekpunt. Durf je iets van jezelf te laten zien? Durf je het contact met de wereld aan, durf je de bescherming van de bibliotheekregels los te laten en te experimenteren met nieuwe dingen? Durf je te zoeken naar wat mensen beweegt en wat ze zoeken, durf je die uitdaging aan? Daar is dan vast genoeg te vinden waar je als bibliothecaris op in kunt spelen.

Hopelijk staan we aan het begin van mooie ontdekkingstochten!

Eindstreep in zicht

Onder de DOBO-vlag wordt de in het najaar gestarte cursus begin december feestelijk afgerond.

Voor Dalfsen-Nieuwleusen, Staphorst en Hardenberg hebben we daar nog geen duidelijke afspraken over gemaakt, maar het is wel van belang om dit de komende tijd wel te gaan doen.

Voor een aantal mensen uit Hardenberg - die in het voorjaar voor de eerste keer gestart waren - komt er een bericht vanuit de centrale organisatie: als je de cursus nu nog niet hebt afgerond, wordt je begeleiding stopgezet.
Aan de ene kant wil ik best die strikte richtlijn omzeilen en de begeleiding wel voortzetten - en dat dan ook graag in overleg met de centrale organisatie. Anderzijds moeten daar wel (individuele) afspraken aan ten grondslag liggen over de inspanning die dan verricht gaat worden om de cursus af te ronden.

Voor de mensen die dit najaar gestart zijn en nog niet halverwege zijn - bij ding 12 bijvoorbeeld - vind ik dat er wel enige aandacht moet komen voor de voortgang van deze cursus. Bij de meeste mensen heb ik gezien dat het passeren van ding 8 (dan heb je het gestoei met plaatjes gehad), soms ineens voor een tempo-versnelling kan zorgen. Dan lijken mensen ingeschoten te zijn op de cursus en worden er zomaar ineens in een weekend drie dingen gedaan.
Het kan misschien helpen om daar nog eens met elkaar van gedachten over te wisselen en afspraken te maken. Daarbij zijn we dan vooral gericht op: niet te veel willen, even rustig te lezen wat de bedoeling is en daar zo mogelijk scherpe keuzes in te maken en niet te ambitieus allerlei flitsende weblog-resultaten willen bereiken. Kort en goed even verslag te doen van je verrichtingen op je weblog (ook al heb je voor je eigen gevoel misschien geen enkel resultaat bereikt) en daar tevreden mee zijn blijkt een hele kunst te zijn!

Als je al wel zover bent, is het nog even doorzetten wel van belang, maar dan weet ik bijna zeker dat het gaat lukken.

Voor diegenen die daar prijs op stellen:

Er komen dit jaar nog twee inloopochtenden:


Donderdag 4 december van 9.30 uur - 12.00 uur in Bibliotheek Staphorst

Maandag 15 december van 9.30 uur - 12.00 uur in Bibliotheek Hardenberg

Kom daar naar toe als je met elkaar verder aan je cursus 23 dingen wilt werken, probleempjes en oplossingen wilt uitwisselen, tips en ideeen van elkaar wilt horen.

Als je overleg wilt over jouw voortgang, neem dan contact met me op. Ook als je er onverhoopt toch een punt achter wilt zetten, wil ik dat graag horen. Maar besef daarbij dat deze kans niet zomaar weer voorbij komt. Er is dit voorjaar nog geen nieuwe cursus gepland en het is vooralsnog voor mij een open vraag of dat gaat gebeuren.

Tot slot:
Kom naar de inloopochtenden, neem contact op als overleg wilt over de voortgang en/of laat op je weblog zien waar je mee bezig bent. Veel succes!

23 De Finish of Een Nieuwe Start!

Wat heb ik geleerd?
Ik neem van deze cursus een heleboel mee. Niet zozeer geheel nieuwe dingen, maar wel een nieuwe, handige kennismaking met allerlei internettoepassingen. En dan blijken er veel zaken te zijn die we goed kunnen gebruiken in onze praktijk.

Voor mij springen er twee zaken uit.

• De filmpjes die ik heb gemaakt over zelfbediening en op de websites van de bibliotheken in Dalfsen en Hardenberg heb gezet. Daar zouden we de komende tijd veel meer mee moeten doen. Een rondleiding in onze bibliotheek op de website. Als er dan een nieuw lid binnenkomt, dan kun je in plaats van zelf rond te gaan lopen met dat nieuwe lid, hem of haar ook even achter de computer zetten. Niet omdat zoiets beter is, maar omdat je dan als medewerker de keus hebt om op een druk moment zo'n klant toch even iets zinvols mee te geven. En als het filmpje goed is, worden daar geen dingen vergeten - en dat gebeurt in de praktijk toch nog wel eens.
• Het nieuwe blog dat ik voor Hardenberg geopend heb en als aanvulling op de website bedoeld is. Ik werk daar nu twee weken mee en het werkt. Dat scheelt een hoop werk en ruimte op de site zelf en het biedt daardoor de gelegenheid om meer en diverser berichten te plaatsen. Ook wordt het daarmee makkelijker om meer mensen in te schakelen bij onze web-communicatie en de mogelijkheid van reacties van onze gebruikers komt ook in zicht - ook al wordt daar nu nog geen gebruik van gemaakt. Meer collega's inschakelen is een zaak die nog gebeuren moet, ik broed nog op de meest handige manier daarvoor. Voor Dalfsen wil ik hetzelfde gaan doen.

In mijn organisaties staat de deelname aan 23 dingen nog in de kinderschoenen. In Hardenberg zijn twee collega's bijna op de helft van de cursus, de rest is net na het begin blijven steken. We gaan begin september een nieuwe start maken.

In Dalfsen gaan we begin september echt van start.

Er zijn veel internettoepassingen en voor veel zaken moet je inloggen. Begrijpelijk, maar met telkens nieuwe en andere inlogprocedures werp je voor veel mensen hindernissen op. En in de praktijk vermoed ik dat daar een belangrijk struikelblok ligt. Een andere hindernis ligt in het feit dat mensen het gevoel hebben dat ze nu met de billen bloot moeten: iedereen kan zien wat ik schrijf en/of doe rond deze cursus. Dat is ook een hindernis, want wat vinden anderen daarvan? Ik kan toch niet schrijven dat ik twee uur achter de computer heb gezeten en dat het inloggen me niet lukte? Kijk eens wat de anderen allemaal al gedaan hebben, prachtige verhalen en resultaten en ik, ik kom niet voorbij het inlogscherm. Dat kan ik toch niet gaan vertellen, dan lachen ze me allemaal uit. Weet je wat? Ik heb het te druk met van alles en nog wat en dat zullen ze wel begrijpen. Weer een deelnemer die blijft steken bij ding x.

We gaan dit najaar zien of het lukt om een groep mensen langs de problemen te loodsen en verder te helpen op web 2.0. We hebben ze nodig, medewerkers met genoeg feeling op dit gebied. Want onze bibliotheek moet zich verder ontwikkelen om onze klanten van dienst te zijn en te blijven.