donderdag 29 juni 2017

Verbinding

Deze week zat ik op een bankje in het zonnetje met twee collega's te lunchen. Er ging een mevrouw naar de bibliotheek, maar ze kwam ook snel weer buiten. Ze sprak ons aan of we van de bibliotheek waren en of we haar konden helpen. Inderdaad, we waren alle drie gelieerd aan de bibliotheek, maar pas vanaf 13.00 uur is de bibliotheek bemenst door collega's om vragen te beantwoorden en klanten te woord te staan. Daarbij is het devies dat klanten zelfstandig hun weg vinden.
Ik ben met haar meegelopen. Ze vertelde dat ze foto's van de lokale fietsdriedaagse wilde bekijken. Haar vriend had daar aan meegedaan. Het evenement was in beeld gebracht door een fotograaf en die had een serie foto's gemaakt, die via internet beschikbaar werden gesteld.
Ik roep: "U kunt zo aan de gang op een van de computers van de bibliotheek!"
O, het blijkt dat niet alle computers opgestart klaar staan. Daarom maar even op een prettige plek een pc opgestart om met haar mee te kijken.
Intussen heb ik even gelegenheid om te bedenken waar ik de bedoelde foto's kan vinden, want daar heeft ze geen idee van. Dat blijkt ook niet zo heel ingewikkeld, we hebben al snel de juiste site te pakken.

Inmiddels heb ik ook laten vallen dat een cursus Klik & Tik wel iets voor haar is. Ze kijkt me open, maar ook met een blik van onbegrip aan: "ik kan niet zo goed leren, het ging niet zo goed op school...".
Ik geef niet op en vertel haar dat er nieuwe mogelijkheden en andere leervormen beschikbaar zijn en ik mag haar een flyer meegeven.
Maar nu het bedoelde foto-album bekijken. Ze kan niet met de muis overweg - ik geef mijn pogingen om op dat gebied iets over te brengen snel op. Ik besluit vervolgens direct om geen tijd te besteden om haar iets uit te leggen over hoe ze printer zou kunnen gebruiken.
En ze wilde nou juist zo graag de foto's van haar vriend uitgeprint meenemen. Ik heb het hele album met haar doorgescrold en twee foto's gevonden, die uitgeprint en het gesprek afgebroken. Zij vond het wel heel prettig om geholpen te worden en van haar hoefde er nog geen eind aan het contact te komen, maar ik had een afspraak staan.
Twee uur later kwam ze nogmaals langs, want er moesten nog meer foto's zijn van de bewuste persoon. Ze vroeg naar mij en zeker ook omdat ik van de geschetste voorgeschiedenis op de hoogte was, heb ik nog een keer de handschoen opgenomen en met haar het hele album doorgescrold en zowaar nog een foto gevonden.

We zitten als maatschappij en ook als bibliotheekorganisatie in een ontwikkeling waarin doelmatigheid en resultaatgerichtheid een belangrijke rol speelt. Ook ik maak daar onderdeel van uit en met die pet op is het niet logisch dat ik deze mevrouw te woord sta en daar (veel) tijd in investeer.
In tegenstelling tot deze constatering wil ik deze mevrouw graag meenemen in bijvoorbeeld een Klik & Tik-cursus. Maar dan zal ik haar vertrouwen moeten zien te winnen. Ik moet eerst haar hart zien te raken, dan pas kunnen we zinvol aan het werk en resultaten bereiken.
Mensen lopen vooral stuk op de financieel-economische wetmatigheden die onze westerse beschaving kenmerken. Vervolgens gaan we vanuit beheersbaarheidsoogpunt de problematiek in vakjes stoppen en daar bijbehorende plannen van aanpak bij bedenken. Maar mensen willen niet in vakjes zitten, ze willen geen etiket opgeplakt krijgen, ze willen niet op een probleemgebied geïnventariseerd worden en met een deeloplossing naar huis gestuurd.
Daar kan ik nog veel meer over zeggen en aan toevoegen, maar ik laat nu even bij deze ene link - omdat we met de genoemde film aan de slag willen: 
https://www.leerzelfonline.nl/actueel/67/geslaagde-bijeenkomst-over-de-gevolgen-van-overheidsdigitalisering.html 

Als we in staat zijn om echt te luisteren, echt contact te leggen en niet vanuit etiketten (bijvoorbeeld laaggeletterd of digibeet) te redeneren, kunnen we verbindingen leggen met en tussen mensen. En dan zullen we zeker resultaten boeken.
Ondertussen ben ik voortdurend aan het schakelen om de verbinding te leggen met mensen die geholpen willen worden of dat mogelijk nog niet willen, maar waarbij wel zelfstandigheid/weerbaarheid vergroot zou kunnen worden als ze dat wel zouden willen. En daarbij hoop ik dat ik de verbinding met de organisatorische financieel-economische rendementsdenken niet (geheel) uit het oog verlies.



zaterdag 29 april 2017

Mijn kwaliteit van leven

Een envelop in de brievenbus. Deze is niet persoonlijk gericht, maar bevat wel een Uitnodiging. Gevolgd door: Hoe gaat het met u? Hoe ervaart u uw kwaliteit van leven in uw gemeente?
Hé, leuk, wat goed! Er is belangstelling voor de vraag hoe het met mij gaat, met meer diepgang dan de vraag die in het dagelijks verkeer wel eens gesteld wordt: "Hoe gaat het met je?", maar waarbij het uit de setting (en anders uit de ontwikkeling van het vervolggesprek) wel duidelijk blijkt dat het niet de bedoeling is echt wezenlijk stil te staan bij deze vraag en de mogelijke consequenties daarvan.
De envelop bevat een flyer zonder toelichting.
Het ziet er allemaal goed verzorgd uit. Ook de flyer begint belangstellend met de vraag: Hoe gaat het met u?

Wat zal ik daar van zeggen? De flyer prikkelt mijn gedachtestroom en omdat er allerlei associaties bij me naar boven komen blijf ik verder te lezen. Het lijkt me best aantrekkelijk om wat orde te scheppen in de verschillende gedachtes die bij me opkomen. Een vragenlijst invullen en daarmee je eigen uitkomsten voorgeschoteld te krijgen, dat is toch leuk en zinvol. Baat het niet, dan schaadt het niet en wie weet, krijg ik daardoor wat andere invalshoeken en nieuwe inzichten mee die me helpen om mijn persoonlijke leven verder vorm te geven. En als klap op de vuurpijl: Je kan ook nog € 50 verdienen! (Let op de actievoorwaarden).

Ik begrijp ook snel dat het om de "zorg" voor mensen gaat en dat de uitkomsten van de ingevulde onderzoeken anoniem onder de aandacht van je eigen gemeente worden gebracht. Maar dan gaan mijn gedachten direct ook uit naar al die mensen die zo'n enquête niet zelf in willen en/of kunnen invullen. Ik ken nog wel een paar mensen die ik zou kunnen benaderen. Ik zou hen kunnen vragen of ik de enquête met en voor hen zal invullen. Het lijkt me van enorm belang dat juist die mensen meegenomen worden in dit onderzoek en dat hun ervaringen en belangen meewegen in de totale uitkomst.

Me dan eerst maar eens zelf aanmelden. En voor mezelf een vragenlijst invullen. Dan weet ik wat er aan vragen langskomt. Daarbij hoop ik dat mijn gedachte niet al te zeer gevoed zal worden, dat veel online-onderzoeken misschien wel veel data opleveren, maar nog geen inzicht en begrip.

Een huisgenoot wijst me er op. Is dit wel voor jou? Nee. Mijnkwaliteitvanleven.nl is voor:
Met andere woorden:ik pas niet in de doelgroep. Ik heb niet een etiket vooraf. Ik ben niet iemand met een helder vooraf bepaald probleem. Mijn open blik naar deze enquête slaat om. Ik ga niet meedoen. De vraag of ik nog iemand anders ga benaderen raakt ook direct uit beeld. Natuurlijk ga ik dat niet doen.

In de aanloop-bijeenkomsten voor de studiekringen kwam voorbij dat mensen niet bevraagd willen worden op hun problemen, maar op het dagelijks leven dat ze kunnen leiden. Als je net als Machteld Huber van Positieve Gezondheid uitgaat, dan kom je verder. Haar definitie van gezondheid: 'Gezondheid is het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren'.
Maurice de Greef gaf vorige week in een enthousiaste presentatie voor het platform Studiekringen50plus duidelijk aan hoe fantastisch zo'n kring kan werken. Daar zoek je mensen vooral niet op problematiek bij elkaar. Maar als er een groep gevormd is, kan die zo geweldig werken en effectief zijn op allerlei gebied, voor alle deelnemers.
Dat zijn inzichten waar ik wat mee kan en wil. De focus op problemen levert uiteindelijk een doodlopende weg op, daar ben ik van overtuigd. Maar vanuit het zoeken en vinden van verbinding met mensen en vooral niet de regie overnemen, dat kan wel werken.

Nou ben ik zelf niet rechtstreeks geholpen via de enquête van Mijnkwaliteitvanleven.nl. Vind ik dat erg? Nee hoor, ik denk dat er betere manieren zijn om interactie te bewerkstelligen en iets te bereiken. Het ging al heel erg goed met me (dank je!), maar met dit inzicht voel ik me nog beter!

  


woensdag 5 april 2017

Evaluatie Digitaal Meedoen - Klik & Tik

Wat heb ik opgestoken van deze pilot?
  1. Het is veel belangrijker dan ik vooraf gedacht had om in een groep te werken. Dat helpt namelijk enorm om het voor elkaar te krijgen dat er echt geoefend wordt. Een schriftelijke cursus/zelfstudie werkt alleen voor mensen met een duidelijk doel en een strakke zelfdiscipline. Maar heel veel mensen zijn al de weg kwijt in de digitalige wereld en verzanden al te gemakkelijk in allerlei bijzaken en dwaalsporen. En dan moet je vertrouwen hebben in diegene die zegt dat je weer naar dit hoofdpad terug moet (en daar hebben de meeste mensen echt wel heel veel ervaring mee: dat iemand die rol opeiste en dat dat uiteindelijk niets opleverde...)
  2. Individuele hulp is mooi, maar kan in zijn algemeenheid gemakkelijk verzanden in een soort vraag- en antwoordspelletje, waar voortdurend nieuwe vragen en antwoorden achteraan komen en waar je uiteindelijk met elkaar geen resultaat boekt.
  3. Het gezamenlijk beleven van ervaringen over iets dat werkt en leuk is (een kahoot-quiz of een padlet-discussie) kan enorm stimulerend en motiverend werken. De doelgroep geniet veel meer dan ik vooraf gedacht had van groepsprocessen. Dat betekent overigens niet dat je geen kwaliteit moet bieden in dat gezamenlijke proces, ze zijn over het algemeen net zo kritisch als iedereen in de samenleving over wat er gebeurt en als het niet bevalt, haken ze af. Dat geeft niet, maar het blijft zaak om nooit te vertrouwen op de automatische piloot en te denken dat het allemaal vanzelf wel loopt.
  4. Ik heb genoten van het zoeken naar een gezamenlijke presentatie die voor iedereen te volgen was. Ik zie dat anderen dat ook leuk vinden, iets presenteren voor een groep dat relevant is. Ik heb geleerd dat ik het kleiner moet houden, nog dichter tegen de cursus aan (de discipline om te blijven oefenen op die manier blijven stimuleren) en tegelijkertijd iets eigens/persoonlijks er in leggen en brengen, wat dus buiten de gewone lesstof van Klik & Tik valt.
  5. Daar zit echter meteen ook een bepaalde druk op. Intern is er het gevoel dat het wat dat betreft al gauw te veel en te verwarrend is en daarom zou je het juist niet moeten doen. Maar ik blijf me afvragen of je met die trend niet toch weer terechtkomt in het één-op-één begeleiden en je daarmee het groepsproces de nek omdraait.
  6. De druk van buitenaf is ook enorm. De kaders waarmee bibliotheken deze cursussen omgeven zijn dermate dwingend dat het in feite alleen met vrijwilligers uitgevoerd mag worden. En er wordt gezegd dat dit essentiele cursussen zijn van de bibliotheek. Wie hier geen ongezonde spanning voelt, mag mij vertellen welke afslag ik gemist heb. Ik denk dat het essentieel en belangrijk is dat er vanuit bibliotheekorganisaties met aandacht en kwaliteit gekeken wordt naar de uitvoering en begeleiding van deze cursussen, meer dan nu over het algemeen het geval is.
  7. Het rondje dat ik elke keer maak om de voortgang van iedereen te bespreken is belangrijker dan ik vooraf gedacht had. Het biedt de gelegenheid om individuele voortgang en uitdagingen in de groep aan de orde te stellen en er zo gezamenlijk wat van op te steken. Het biedt de gelegenheid om in de groep complimenten uit te delen en denkpatronen te doorbreken, zoals: de jeugd kan het allemaal vanzelf en ik moet dat ook - net zo snel! - kunnen, anders heb ik afgedaan. Positieve aandacht en het zoeken van een zekere ontspanning kan een beetje helpen om de ongelooflijke druk die mensen zichzelf opleggen, er een beetje af proberen te halen.
  8. Wat is het ontzettend mooi om samen te werken met de Senioren Computerclub Dalfsen en heel veel enthousiaste en deskundige vrijwilligers, die tijdens de lessen veel tijd en energie stoppen in het persoonlijke coachen en begeleiden van een deelnemer. De verschillende kwaliteiten en achtergronden helpen om mensen op goede momenten een stapje vooruit te helpen, de draad op te pakken en te blijven oefenen.
  9. De afstemming met Landstede Welzijn (en de opvolger daarvan) kan nog verder uitgewerkt worden.
  10. Bij mijn bibliotheekcollega's is maar weinig begrip van wat er op dit gebied speelt in de samenleving en ook niet van de manier van werken die we in en rond de cursussen hanteren. Daarmee kan de bibliotheek als organisatie waar je terecht kunt met je vragen zich nog lang niet voldoende positioneren en profileren. En daardoor switch ik voortdurend qua rol tussen ambassadeur, organisator, uitvoerende en helpdesk in en rond deze cursussen.
Oefenen, we leren altijd!


vrijdag 24 maart 2017

Digitaal meedoen - Klik & Tik deel 10: Afsluiting

De cursus Digitaal meedoen - Klik & Tik hebben we in Dalfsen feestelijk afgesloten.


We hebben met elkaar stilgestaan bij het onderwerp Nettiquette. De vriendin die altijd maar op de smartphone zit, kon op weinig begrip rekenen, al was niet iedereen direct al toe aan de conclusie dat hier weinig toekomst in de relatie zit.
Er kwamen wel een paar mooie verhalen. Willeke vertelde over een stadsbezoek met vriendinnen, ze zaten in een restaurant en door niveauverschil hadden ze goed zicht op een groepje van vier jongeren. Deze kwamen ook eten in het restaurant en zaten voortdurend op hun smartphone te kijken. Tot een bepaald moment, toen begon het groepsgebeuren en de gezamenlijke maaltijd. Dat duurde tot en met de koffie als afsluiting en blijkbaar was het gezamenlijke gebeuren op een zeker moment afgelopen, want toen kwamen de apparaatjes weer tevoorschijn. Maar ze vond het leuk en opvallend dat er blijkbaar een afspraak was dat binnen een bepaald kader die mobieltjes niet passen.
Henny vertelde over grootmoeder met een mandje bij de deur. Kleinkinderen op bezoek bij oma? Mobieltjes in het mandje. Als je weggaat neem je hem weer mee en veel plezier!  Een mooie maatregel die iedereen veel plezier kan opleveren.

De enquête invullen - en dan nu digitaal - kostte meer tijd dan gehoopt en verwacht. Het lukt wel, maar op de laptop met een qr-code werken is niet zo voor de hand liggend. En dan is de link naar de enquete een lange om te typen, voor je het weet heb je daar een typefoutje gemaakt en dan werkt het niet. En via de zoekbalk het internetadres intypen werkt ook niet, dan kom je ook verkeerd uit. Dat wil ik een volgende keer via een email of via een (gemakkelijker) internet-adres proberen te stroomlijnen.

Aan de padlet-enquete zijn we niet toegekomen. Maar ik heb voldoende ervaring opgedaan om het in Nieuwleusen anders aan te pakken en meer tijd te steken in de individuele en gezamenlijke begeleiding van de leerroute op oefenen.nl.
En het is fantastisch dat een aantal deelnemers aangeeft dat ze door het regelmatig oefenen en stapsgewijs blijven doorgaan toch langzamerhand het gevoel hebben dat ze verder gekomen zijn in begrip en samenhang van de digitale wereld. Dat zijn wel de krenten uit de pap.

27 certificaten, tevreden deelnemers en enthousiaste begeleiders met verschillende kennis en achtergronden, het is een fantastisch resultaat van 10 weken hard werken!

donderdag 16 maart 2017

Digitaal Meedoen - Cursus Klik & Tik deel 9: Help! en Nettiquette

Wat kun je doen als het thuis niet lekker loopt? Je bent bezig achter je pc, laptop of tablet en het gaat niet zoals je verwacht. Wat kun je zelf doen om problemen op te lossen.


Het werkboek van Klik&Tik geeft op pagina 60 en 61 (zie dia 4) een viertal tips. Daar hebben we een aantal elementen aan toegevoegd en besproken.

Tabbladen in de browser is een element dat nog steeds verwarring kan aanrichten. En er is vast meer behoefte aan de inloopspreekuren van de SeniorenComputerclub Dalfsen dan in de praktijk blijkt - daar lijkt de belangstelling hiervoor de laatste jaren langzaam terug te lopen.
En mogelijke afstemming/integratie met de (lokale) dienstverlening van Seniorweb kan vast ook vruchten afwerpen. Nu lijkt het of de club onder de vlag van Landstede Welzijn een heel andere is dan de SeniorenComputerclub Dalfsen, maar ik vraag me af of dat ooit zo de bedoeling geweest is.

Er kwam nog een mooie aanvullende tip. Gebruik teamviewer. Dat kan alleen als je met iemand op afstand wilt werken die je kent en vertrouwt, maar kan dan heel goede resultaten opleveren. In plaats dat je een week of langer moet wachten tot zoonlief tijd heeft om langs te komen, kan het probleem mogelijk op die manier direct online opgelost worden. Als je beiden tijd hebt.

De casus Lijden aan de smartphone is uitgedeeld en kort besproken. Zonder het antwoord van Beatrijs. Dat maakte meteen al een aantal verhalen en opmerkingen los. Dat wordt volgende week vast gezellig als we daarover doorpraten!

maandag 13 maart 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 8: Veiligheid en Reflectieverslagen

Een korte terugblik op het onderwerp Veiligheid en een rondje langs de reflectieverslagen.



Het onderwerp Veiligheid is veelomvattend. Het houdt iedereen heel erg bezig en de onzekerheid of je het wel goed genoeg doet, is niet eenduidig te beantwoorden. Zou dat de reden zijn dat een vorige opdracht qua uitwerking niet veel houvast blijkt te bieden?
Het onderwerp blijft misschien wel te dreigend en onbeheersbaar bestaan voor veel cursisten. Dat werkt verlammend. Hoe zouden we die uitkomst kunnen vermijden, zonder het onderwerp zelf te negeren of te bagatelliseren? Dat blijft mij bezighouden.

De reflectieverslagen bieden juweeltjes van opmerkingen. Het is mooi om te lezen dat het werkt en dat de inspanningen vruchten afwerpen. Ik ben superblij dat het gelukt is om in deze tijd van "leren op maat" en individuele lessen toch onderwerpen en bijbehorende werkvormen te vinden die in groepsverband zinvol ervaren worden en wat toevoegen.
Inmiddels ben ik in Nieuwleusen ook gestart en daar doen we dingen net weer anders, maar de plannen om daar nog weer de bezem door te halen zijn er wel. Maar het kost wel veel tijd om iets nieuws uit te werken en dat heb ik nog onvoldoende ingebouwd. Want ik denk steeds meer dat hier een belangrijke succesfactor ligt, die echter wel voortdurend aandacht nodig heeft en zal blijven hebben.
De relatie met de landelijke evaluatieverslagen vanuit de Monitor Basisvaardigheden blijkt ook gemakkelijk te leggen. Er blijven grote uitdagingen liggen: de angst en weerstand wordt misschien wel deels overwonnen bij veel deelnemers, maar zouden we daar niet nog grotere stappen willen zetten? Ik wel. Maar ik heb het ei van Columbus ook nog niet gevonden.
Er ligt wel een grote beloning in de soms voorzichtig positieve uitspraken als mensen hun eigen digitale toekomst beschrijven. Dat geeft veel vertrouwen dat we met deze aanpak op een goede weg zitten.

woensdag 22 februari 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 7: Veiligheid

We hebben deze bijeenkomst stilgestaan bij internetveiligheid. Daar is zo veel over te vertellen, dat het lastig is om te bepalen waar je aandacht aan besteed en vervolgens ook nog eens: hoe dan?
Daarbij is het nou juist niet de bedoeling om mensen bang te maken en daarmee de barrières groter te maken om computer en internet te gebruiken. Maar het is ook van belang om er bij stil te staan dat er dingen fout kunnen gaan. Besef is wenselijk van de mogelijke manieren dat je opgelicht wordt en wat je dan wel of niet kunt of moet doen.

De vorige keer kwamen QR-codes ter sprake. Met een QR-code scanner kun je snel via smartphone of tablet bepaalde informatie te voorschijn roepen. Met dit document hebben we dit uitgeprobeerd.

Voor het inventarisatie-rondje over de cursusvoortgang is er nu een padletpagina beschikbaar. Daar was tot deze middag nog maar spaarzaam gebruik van gemaakt, maar het is leuk te zien dat tijdens het gesprek er allerlei opmerkingen aan deze pagina toegevoegd werden.




De laatste opmerking vraagt nog om nadere bestudering. Wat kun je als gebruiker het beste doen als er op je tablet te enthousiast de vaak correct door jouw ingetikte tekst "verbeterd" wordt door een fout en ongewenst woord? Lastig, irritant, wat zijn de adviezen die je hier op los kunt laten?

We hebben de rubriek Oplichting op de site Meldknop.nl doorgelopen (zie ook de presentatie). Daarna de deelnemers uitgenodigd om zelf een kijkje te nemen. De vragen op het bijbehorende informatieblad kunnen daarbij helpen. Hopelijk ontstaan uit de reacties op de bijbehorende padlet-pagina ook nog aanknopingspunten om met elkaar bij dit onderwerp nog verder stil te staan.

De uitnodiging om een reflectieverslag te schrijven is nogmaals gedaan.