woensdag 5 april 2017

Evaluatie Digitaal Meedoen - Klik & Tik

Wat heb ik opgestoken van deze pilot?
  1. Het is veel belangrijker dan ik vooraf gedacht had om in een groep te werken. Dat helpt namelijk enorm om het voor elkaar te krijgen dat er echt geoefend wordt. Een schriftelijke cursus/zelfstudie werkt alleen voor mensen met een duidelijk doel en een strakke zelfdiscipline. Maar heel veel mensen zijn al de weg kwijt in de digitalige wereld en verzanden al te gemakkelijk in allerlei bijzaken en dwaalsporen. En dan moet je vertrouwen hebben in diegene die zegt dat je weer naar dit hoofdpad terug moet (en daar hebben de meeste mensen echt wel heel veel ervaring mee: dat iemand die rol opeiste en dat dat uiteindelijk niets opleverde...)
  2. Individuele hulp is mooi, maar kan in zijn algemeenheid gemakkelijk verzanden in een soort vraag- en antwoordspelletje, waar voortdurend nieuwe vragen en antwoorden achteraan komen en waar je uiteindelijk met elkaar geen resultaat boekt.
  3. Het gezamenlijk beleven van ervaringen over iets dat werkt en leuk is (een kahoot-quiz of een padlet-discussie) kan enorm stimulerend en motiverend werken. De doelgroep geniet veel meer dan ik vooraf gedacht had van groepsprocessen. Dat betekent overigens niet dat je geen kwaliteit moet bieden in dat gezamenlijke proces, ze zijn over het algemeen net zo kritisch als iedereen in de samenleving over wat er gebeurt en als het niet bevalt, haken ze af. Dat geeft niet, maar het blijft zaak om nooit te vertrouwen op de automatische piloot en te denken dat het allemaal vanzelf wel loopt.
  4. Ik heb genoten van het zoeken naar een gezamenlijke presentatie die voor iedereen te volgen was. Ik zie dat anderen dat ook leuk vinden, iets presenteren voor een groep dat relevant is. Ik heb geleerd dat ik het kleiner moet houden, nog dichter tegen de cursus aan (de discipline om te blijven oefenen op die manier blijven stimuleren) en tegelijkertijd iets eigens/persoonlijks er in leggen en brengen, wat dus buiten de gewone lesstof van Klik & Tik valt.
  5. Daar zit echter meteen ook een bepaalde druk op. Intern is er het gevoel dat het wat dat betreft al gauw te veel en te verwarrend is en daarom zou je het juist niet moeten doen. Maar ik blijf me afvragen of je met die trend niet toch weer terechtkomt in het één-op-één begeleiden en je daarmee het groepsproces de nek omdraait.
  6. De druk van buitenaf is ook enorm. De kaders waarmee bibliotheken deze cursussen omgeven zijn dermate dwingend dat het in feite alleen met vrijwilligers uitgevoerd mag worden. En er wordt gezegd dat dit essentiele cursussen zijn van de bibliotheek. Wie hier geen ongezonde spanning voelt, mag mij vertellen welke afslag ik gemist heb. Ik denk dat het essentieel en belangrijk is dat er vanuit bibliotheekorganisaties met aandacht en kwaliteit gekeken wordt naar de uitvoering en begeleiding van deze cursussen, meer dan nu over het algemeen het geval is.
  7. Het rondje dat ik elke keer maak om de voortgang van iedereen te bespreken is belangrijker dan ik vooraf gedacht had. Het biedt de gelegenheid om individuele voortgang en uitdagingen in de groep aan de orde te stellen en er zo gezamenlijk wat van op te steken. Het biedt de gelegenheid om in de groep complimenten uit te delen en denkpatronen te doorbreken, zoals: de jeugd kan het allemaal vanzelf en ik moet dat ook - net zo snel! - kunnen, anders heb ik afgedaan. Positieve aandacht en het zoeken van een zekere ontspanning kan een beetje helpen om de ongelooflijke druk die mensen zichzelf opleggen, er een beetje af proberen te halen.
  8. Wat is het ontzettend mooi om samen te werken met de Senioren Computerclub Dalfsen en heel veel enthousiaste en deskundige vrijwilligers, die tijdens de lessen veel tijd en energie stoppen in het persoonlijke coachen en begeleiden van een deelnemer. De verschillende kwaliteiten en achtergronden helpen om mensen op goede momenten een stapje vooruit te helpen, de draad op te pakken en te blijven oefenen.
  9. De afstemming met Landstede Welzijn (en de opvolger daarvan) kan nog verder uitgewerkt worden.
  10. Bij mijn bibliotheekcollega's is maar weinig begrip van wat er op dit gebied speelt in de samenleving en ook niet van de manier van werken die we in en rond de cursussen hanteren. Daarmee kan de bibliotheek als organisatie waar je terecht kunt met je vragen zich nog lang niet voldoende positioneren en profileren. En daardoor switch ik voortdurend qua rol tussen ambassadeur, organisator, uitvoerende en helpdesk in en rond deze cursussen.
Oefenen, we leren altijd!


vrijdag 24 maart 2017

Digitaal meedoen - Klik & Tik deel 10: Afsluiting

De cursus Digitaal meedoen - Klik & Tik hebben we in Dalfsen feestelijk afgesloten.


We hebben met elkaar stilgestaan bij het onderwerp Nettiquette. De vriendin die altijd maar op de smartphone zit, kon op weinig begrip rekenen, al was niet iedereen direct al toe aan de conclusie dat hier weinig toekomst in de relatie zit.
Er kwamen wel een paar mooie verhalen. Willeke vertelde over een stadsbezoek met vriendinnen, ze zaten in een restaurant en door niveauverschil hadden ze goed zicht op een groepje van vier jongeren. Deze kwamen ook eten in het restaurant en zaten voortdurend op hun smartphone te kijken. Tot een bepaald moment, toen begon het groepsgebeuren en de gezamenlijke maaltijd. Dat duurde tot en met de koffie als afsluiting en blijkbaar was het gezamenlijke gebeuren op een zeker moment afgelopen, want toen kwamen de apparaatjes weer tevoorschijn. Maar ze vond het leuk en opvallend dat er blijkbaar een afspraak was dat binnen een bepaald kader die mobieltjes niet passen.
Henny vertelde over grootmoeder met een mandje bij de deur. Kleinkinderen op bezoek bij oma? Mobieltjes in het mandje. Als je weggaat neem je hem weer mee en veel plezier!  Een mooie maatregel die iedereen veel plezier kan opleveren.

De enquête invullen - en dan nu digitaal - kostte meer tijd dan gehoopt en verwacht. Het lukt wel, maar op de laptop met een qr-code werken is niet zo voor de hand liggend. En dan is de link naar de enquete een lange om te typen, voor je het weet heb je daar een typefoutje gemaakt en dan werkt het niet. En via de zoekbalk het internetadres intypen werkt ook niet, dan kom je ook verkeerd uit. Dat wil ik een volgende keer via een email of via een (gemakkelijker) internet-adres proberen te stroomlijnen.

Aan de padlet-enquete zijn we niet toegekomen. Maar ik heb voldoende ervaring opgedaan om het in Nieuwleusen anders aan te pakken en meer tijd te steken in de individuele en gezamenlijke begeleiding van de leerroute op oefenen.nl.
En het is fantastisch dat een aantal deelnemers aangeeft dat ze door het regelmatig oefenen en stapsgewijs blijven doorgaan toch langzamerhand het gevoel hebben dat ze verder gekomen zijn in begrip en samenhang van de digitale wereld. Dat zijn wel de krenten uit de pap.

27 certificaten, tevreden deelnemers en enthousiaste begeleiders met verschillende kennis en achtergronden, het is een fantastisch resultaat van 10 weken hard werken!

donderdag 16 maart 2017

Digitaal Meedoen - Cursus Klik & Tik deel 9: Help! en Nettiquette

Wat kun je doen als het thuis niet lekker loopt? Je bent bezig achter je pc, laptop of tablet en het gaat niet zoals je verwacht. Wat kun je zelf doen om problemen op te lossen.


Het werkboek van Klik&Tik geeft op pagina 60 en 61 (zie dia 4) een viertal tips. Daar hebben we een aantal elementen aan toegevoegd en besproken.

Tabbladen in de browser is een element dat nog steeds verwarring kan aanrichten. En er is vast meer behoefte aan de inloopspreekuren van de SeniorenComputerclub Dalfsen dan in de praktijk blijkt - daar lijkt de belangstelling hiervoor de laatste jaren langzaam terug te lopen.
En mogelijke afstemming/integratie met de (lokale) dienstverlening van Seniorweb kan vast ook vruchten afwerpen. Nu lijkt het of de club onder de vlag van Landstede Welzijn een heel andere is dan de SeniorenComputerclub Dalfsen, maar ik vraag me af of dat ooit zo de bedoeling geweest is.

Er kwam nog een mooie aanvullende tip. Gebruik teamviewer. Dat kan alleen als je met iemand op afstand wilt werken die je kent en vertrouwt, maar kan dan heel goede resultaten opleveren. In plaats dat je een week of langer moet wachten tot zoonlief tijd heeft om langs te komen, kan het probleem mogelijk op die manier direct online opgelost worden. Als je beiden tijd hebt.

De casus Lijden aan de smartphone is uitgedeeld en kort besproken. Zonder het antwoord van Beatrijs. Dat maakte meteen al een aantal verhalen en opmerkingen los. Dat wordt volgende week vast gezellig als we daarover doorpraten!

maandag 13 maart 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 8: Veiligheid en Reflectieverslagen

Een korte terugblik op het onderwerp Veiligheid en een rondje langs de reflectieverslagen.



Het onderwerp Veiligheid is veelomvattend. Het houdt iedereen heel erg bezig en de onzekerheid of je het wel goed genoeg doet, is niet eenduidig te beantwoorden. Zou dat de reden zijn dat een vorige opdracht qua uitwerking niet veel houvast blijkt te bieden?
Het onderwerp blijft misschien wel te dreigend en onbeheersbaar bestaan voor veel cursisten. Dat werkt verlammend. Hoe zouden we die uitkomst kunnen vermijden, zonder het onderwerp zelf te negeren of te bagatelliseren? Dat blijft mij bezighouden.

De reflectieverslagen bieden juweeltjes van opmerkingen. Het is mooi om te lezen dat het werkt en dat de inspanningen vruchten afwerpen. Ik ben superblij dat het gelukt is om in deze tijd van "leren op maat" en individuele lessen toch onderwerpen en bijbehorende werkvormen te vinden die in groepsverband zinvol ervaren worden en wat toevoegen.
Inmiddels ben ik in Nieuwleusen ook gestart en daar doen we dingen net weer anders, maar de plannen om daar nog weer de bezem door te halen zijn er wel. Maar het kost wel veel tijd om iets nieuws uit te werken en dat heb ik nog onvoldoende ingebouwd. Want ik denk steeds meer dat hier een belangrijke succesfactor ligt, die echter wel voortdurend aandacht nodig heeft en zal blijven hebben.
De relatie met de landelijke evaluatieverslagen vanuit de Monitor Basisvaardigheden blijkt ook gemakkelijk te leggen. Er blijven grote uitdagingen liggen: de angst en weerstand wordt misschien wel deels overwonnen bij veel deelnemers, maar zouden we daar niet nog grotere stappen willen zetten? Ik wel. Maar ik heb het ei van Columbus ook nog niet gevonden.
Er ligt wel een grote beloning in de soms voorzichtig positieve uitspraken als mensen hun eigen digitale toekomst beschrijven. Dat geeft veel vertrouwen dat we met deze aanpak op een goede weg zitten.

woensdag 22 februari 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 7: Veiligheid

We hebben deze bijeenkomst stilgestaan bij internetveiligheid. Daar is zo veel over te vertellen, dat het lastig is om te bepalen waar je aandacht aan besteed en vervolgens ook nog eens: hoe dan?
Daarbij is het nou juist niet de bedoeling om mensen bang te maken en daarmee de barrières groter te maken om computer en internet te gebruiken. Maar het is ook van belang om er bij stil te staan dat er dingen fout kunnen gaan. Besef is wenselijk van de mogelijke manieren dat je opgelicht wordt en wat je dan wel of niet kunt of moet doen.

De vorige keer kwamen QR-codes ter sprake. Met een QR-code scanner kun je snel via smartphone of tablet bepaalde informatie te voorschijn roepen. Met dit document hebben we dit uitgeprobeerd.

Voor het inventarisatie-rondje over de cursusvoortgang is er nu een padletpagina beschikbaar. Daar was tot deze middag nog maar spaarzaam gebruik van gemaakt, maar het is leuk te zien dat tijdens het gesprek er allerlei opmerkingen aan deze pagina toegevoegd werden.




De laatste opmerking vraagt nog om nadere bestudering. Wat kun je als gebruiker het beste doen als er op je tablet te enthousiast de vaak correct door jouw ingetikte tekst "verbeterd" wordt door een fout en ongewenst woord? Lastig, irritant, wat zijn de adviezen die je hier op los kunt laten?

We hebben de rubriek Oplichting op de site Meldknop.nl doorgelopen (zie ook de presentatie). Daarna de deelnemers uitgenodigd om zelf een kijkje te nemen. De vragen op het bijbehorende informatieblad kunnen daarbij helpen. Hopelijk ontstaan uit de reacties op de bijbehorende padlet-pagina ook nog aanknopingspunten om met elkaar bij dit onderwerp nog verder stil te staan.

De uitnodiging om een reflectieverslag te schrijven is nogmaals gedaan.



maandag 20 februari 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 6: Samenwerken

We hebben deze bijeenkomst de eerste ervaringen opgedaan met Padlet en alle deelnemers uitgenodigd om een reflectieverslag te schrijven.



Rond de inventarisatie kwamen we tot de conclusie dat Google Chrome de beste kans op het draaien van de filmpjes biedt. Echter, op de iPad geldt dat dan weer niet en blijkt het soms niet te lukken om een filmpje te volgen.
Ook gaven deelnemers aan dat het soms lastig is om een lesonderdeel te volgen en dan aan het eind vast te lopen. Dat is op zichzelf al frustrerend. Als je dat op wilt lossen moet je weer bij stap 1 beginnen en dan de hele serie compleet doorlopen om tegen het eind te ontdekken dat je op dezelfde manier weer vastloopt en zo dit blokje nooit kunt afronden. Daar is een flexibelere keuzemogelijkheid om bepaalde onderdelen apart onderhanden te nemen gewenst. En je kunt een bottle-neck op deze manier ook niet overslaan en dat in een later stadium even oppakken.

Voorbeeld nog niet afgerond onderdeel
Daarna hebben we ervaring opgedaan met Padlet. We hebben een tekst uit de krant Senioren Overijssel over Actief zijn in eigen woonomgeving gepakt en iedereen kon zijn opmerkingen, verhalen en ideeën spuien op de gezamenlijke padlet-pagina.


Deze manier van werken leidde direct tot het idee om de inventarisatie van de cursus-voortgang op deze manier te doen. Een beschikbare pagina om te melden hoe het gaat en waar je tegen aan loopt, kan helpen om het gesprek in de bijeenkomst te sturen en te ondersteunen.

De uitnodiging om een reflectieverslag te schrijven is gedaan, het eerste verslag is binnen. 

woensdag 8 februari 2017

Digitaal meedoen - Cursus Klik & Tik deel 5: Verkiezingen

Wat kunnen we op internet aan ondersteuning vinden bij het thema Verkiezingen?



We hebben 23 stellingen rond politieke belangstelling via Kahoot met elkaar doorlopen.


Leuk om te ervaren hoe je direct kunt zien hoe er in de groep gedacht wordt over bepaalde onderwerpen. Al is lang niet iedereen lid van een politieke partij, er wordt wel serieus en actief over allerlei onderwerpen nagedacht en aan meningsvorming gedaan. De krant werd als belangrijkste informatievoorziening genoemd, boven de TV, gesprekken met andere mensen of andere manieren om betrokken te blijven.

De verkiezingskrant van ProDemos is uitgedeeld. En het handige overzicht van PlusOnline "Hulp bij het stemmen: online tests op een rij"

De inventarisatie levert een steeds korter lijstje op:
  1. Google Chrome installeren. 
  2. Auto correctie
  3. Vage schermpjes, kleine letters
  4. Vergroot scherm, geen info. Omdat scherm te groot is dit verkleinen.
ad 1. Omdat we geconstateerd hadden dat Google Chrome het beste resultaat geeft als je een filmpje wilt zien, moet je dat wel op je iPad hebben. Hoe zet je dat er op? We hadden afgesproken dat we daar nog even naar zouden kijken bij een deelnemer. Later bleek echter dat deze browser al wel geïnstalleerd was.
ad 2. De functie van autocorrectie (in Word) konden we meteen behandelen, omdat we de inventarisatie in Word vastleggen. Die manier van werken kan er toe bijdragen dat je een foutloze tekst aflevert.
ad 3. Bij sommige oefeningen blijft de klacht dat de onderdelen wel heel klein worden, zelfs op een laptopscherm.
ad 4. Als je dan via Ctr-+ de weergave op je scherm vergroot, dan kan het gebeuren dat je inlogt en dat je verder geen menu meer op scherm ziet. Je komt niet meer bij het menu links, ook niet met scrollen, je moet dan echt via Ctr-- (of Ctr en muiswieltje) de weergave aanpassen. En dan kun je wel weer verder!